Op zoek naar Ostara's geschiedenis

Van de vorige eigenaar weten we alleen dat ze ooit, ongeveer 18 jaar geleden, de zeeschouw in Friesland hebben gekocht. Het enige wat we dus weten, is dat de schouw vóór die tijd is gebouwd en toen zat er nog een andere motor in. Tijdens het klussen zijn we trouwens ook nog een oudere verflaag tegen gekomen die ik 'draaibank-groen' noem (zie foto P7100033 van het raam in de kajuit). De kleur die veel machines hadden in de garage van mijn opa.

In ieder geval lijkt het ons erg leuk om meer te weten te komen over waar Ostara vandaan komt en waar of door wie ze gebouwd is.

De schouw heeft een heel uniek uiterlijk en veel eigenschappen zie je niet terug bij andere zeeschouwen. Een voorbeeld daarvan zijn de driekhoekige zwaardklampen, die heb ik alleen terug gezien in een bouwtekening van de zeeschouw Tadorna:
http://www.friesscheepvaartmuseum.nl/nl/zoeken-in-de-collectie/indeling/detail/sortering/relevantie/start/3/q/zoekveld/tadorna

Op marktplaats kwamen we eerder al een zeeschouw tegen die ons aansprak, maar die helaas boven ons budget was. Dit schip heet "VN60" Nu zien we dat die als enige enorm veel overeenkomsten heeft met onze zeeschouw.  De luiken op het voordek staan precies op dezelfde plek als bij ons en zelfs de bolders, bolderkasten, kajuitvorm en de zwaardklampen komen overeen.

Ik ben begonnen met een e-mail naar een werf die Huitema schepen maakte om te vragen of zij meer weten, zij hebben er immers jaren ervaring in. Het gekke is dat de Tadorna en de zeeschouw op marktplaats allebei worden vermeld als Huitema schouw, terwijl deze werf er duidelijk geen Huitema (of Westerdijk) in zag.

Daarom heb ik nu mijn zoektocht weer uitgebreid en wil ik meer werven aanschrijven en meer deskundigen om advies vragen. We hopen ook dat de eigenaar van Ostara's 'tweelingzus' ons misschien iets meer kan vertellen.

We hebben voor Aeolus (die nog steeds te koop staat) ook nooit de gehele geschiedenis kunnen achterhalen, maar iemand heeft ons er wel meer over kunnen vertellen. Hij kon bijvoorbeeld aan de voorkant (ontbreken van stevenstrip) en de manier waarop de romp gevormd was zien dat hij mogelijk in Moerdijk gebouwd is. De manier waarop het zet en klinkwerk gedaan is, verklapte dat hij gebouwd is voordat de zetbank werd uitgevonden. Dit heb ik weer van Ferry, dus als ik het mis heb, dan hoor ik het wel ;)

Binnenkort zullen we misschien nog meer oproepen plaatsen op fora of in de Spiegel der Zeilvaart om meer informatie te krijgen over onze zeeschouw.

 

zie ook: Ostara op de SSRP site


Stamboek

Tijdens de klassieke schepen beurs 2012 in Enkhuizen hebben wij met de VSRP (vereniging vrienden stamboek ronde en platbodem jachten) en de SSRP (stichting ronde en platbodem jachten) gesproken omdat wij graag uit willen pluizen wat de historie van ons scheepje is.

Bij beiden hebben we ons ingeschreven, de VSRP was een kwestie van NAW gegevens, naam schip en klaar. Voor het stamboek moet je schip binnen bepaalde criteria passen, dus wilde men graag foto's zien waarvoor wij natuurlijk naar onze website verwezen. Verder moest er een formulier ingevuld worden met alle gegevens die bekend zijn. Na het inzenden begon het afwachten wat er zo volgen... Wij hadden verwacht dat er iemand het schip zou willen bekijken, tot we vandaag de volgende mail ontvingen:

 


"Dag Ferry en Ellen,

Het heeft even geduurd, maar het is zover. Vanmiddag is de envelop met alle bescheiden en Plaquette op de past gegaan. Excuses voor het feit dat het (veel te) lang heeft geduurd. Maar we zijn gelukkig weer bij en hopen dat ook zo te houden nu.

We hebben nog wel één belangrijke opmerking tav van het schip:

Moderne ankers, zoals Danforthankers, Bruce-ankers, ploegschaarankers en dergelijke, zijn niet toegestaan. Het verdient aanbeveling gebruik te maken van een admiraliteits- of Hollandse stokankers. Voor het gebruik op het hek van het schip kan een vier- of driebladig dreganker worden benut. De Criteria zijn daar zeer duidelijk in.

Op jullie foto’s is duidelijk te zien dat jullie een ‘verkeerd’ anker onder de botteloef voeren. Wij adviseren altijd: berg deze op onder dek en zeker bij ‘officiële’ gelegenheden: voor het juiste anker.

Zeer binnenkort komt de nieuwe website van de SSRP in de lucht waarop (gelukkig) ook weer een geactualiseerde schepenlijst te zien en te doorzoeken is. Daar staat de Ostara dan ook in.

Ik heb verder nog even gezocht naar wat informatie over schouwen in het Stamboek en een paar groepen springen er uit: De Blok-Zeeschouwen uit Huizen (60-tiger-70-tiger jaren vorige eeuw). De Blok-schouwen uit Hoogkarspel en de Huitema Zeeschouwen. Op het Internet is over deze types nogal wat informatie te vinden en in het archief van de SpiegelderZeilvaart ook (Index staat op de huidige SSRP-site onder Spiegel).

 Op de nieuwe website komt ook een rubriek opsporing verzocht. Dus daar kunnen we straks ook wat mee om mogelijk informatie te vergaren.

 Veel plezier met het schip. Als jullie meer informatie hebben over het tuig, willen jullie ons dat dan even meedelen??"


 

 Mooi bericht dus!

Nu eens verzinnen waar we de plaquete gaan ophangen...

In het stamboek staan we ingeschreven onder nummer 2185.

(De trouwe twitter stalkers zal het opgevallen zijn dat het anker probleem reeds is opgelost)

Zie ook: Ostara op de SSRP site

 

De zevende klusdag

Vandaag zouden eindelijk de mast en giek hun eerste laklaag krijgen! Ik had inmiddels al meerdere dagen staan schuren, de scheuren waren opgevuld met epoxylijm (gemixt met zaagsel voor de kleur) en daarna was de overtollige epoxy weer eraf geschuurd.

Ondanks het vele schuren, ging ik vandaag nog één keer licht schuren met de hand, zodat de mast en giek echt mooi glad zouden zijn voor het lakken. Natuurlijk duurde dat allemaal weer wat langer dan gedacht en uiteindelijk moet je ook de knoop door hakken en zeggen: "Nu is het goed". Je blijft namelijk overal plekjes zien. Het hout is een beetje roodachtig en als je schuurt wordt het eerst lichter en later wordt het weer wat roder. Daardoor zag je iedere keer weer kleurverschil en op die manier kun je bezig blijven.

Ferry maakte voor mij een bakje 2 componenten lak waarmee ik hard aan het werk ging. Het was erg leuk om te zien dat het hout meteen een stuk mooier eruit zag met de laklaag erover. Het glanste niet alleen, maar een kwam echt een mooie warme rode gloed naar voren. Al die dagen dat ik heb staan schuren en tegen het blanke hout heb gekeken, waren nu de moeite waard geweest.

Ondertussen heeft Ferry een gat voor de uitlaat geboord (in het stuk staal dat hij de vorige keer erop heeft gelast) en daarnaast heeft hij zich uitgeleefd met het lasapparaat. In het roer zat bijvoorbeeld een gat op de plek waar waarschijnlijk ooit een vlaggestok houder heeft gezeten. Het leek er op dat die er een keer is afgeslepen en dat het gat toen is opgevuld door plamuur. Heel soms kan het handig spul zijn om een echte krater mee glad te strijken, maar in dit geval was het staal eronder niet goed geconserveerd en toen is het onder het plamuur gaan roesten. Ferry heeft hier een nieuw stuk rond staal aan gelast en het ziet er weer zo goed als nieuw uit.

Ga naar het fotoboek van klusdag07 om de vóór en na foto's te zien van zowel het roer als de mast en giek.

Dordt in Stoom 2014 - Vlootschouw

Binnen de VSRP heeft men de zorg dat er "later" niemand meer om zal kijken naar onze ronde en platbodem jachten. Dat zou zonde zijn, dus moet iedereen weten dat deze schepen bijzonder leuk zijn! Hoe doe je dat? Door te laten zien dat je bestaat. Tijdens een vlootschouw bijvoorbeeld. Al snel hadden we 3 schepen die mee wilden varen: Vollenhovense bol "Die Groene Haeringh, Lemsteraak "t Swarte Schaep DD18" en wij natuurlijk. Helaas bleef het bij 3 schepen en nog meer helaas... de bol was niet op tijd klaar van het grote onderhoud en stond tijdens de vlootschouw nog op de wal.

Met onze bemanning spraken we rond 18:00 af bij de haven om in te schepen en rustig naar het Mallegat te varen. En onderweg natuurlijk lekker te eten. De VSRP vlag in de kraanlijn, de pavoiseerlijn langs de verstaging, Dordt in Stoom vlag in het want... Lijnen los en gaan!

We spraken met de bemanning van de DD18 af dat we elkaar wel zouden treffen in het Mallegat, de verzamelplaats voor deelnemende schepen die WEL onder de brug door passen. Er was daar al een hoop volk verzameld die allemaal mee zouden varen in de vlootschouw. De meesten probeerden aan te melden op marifoonkanaal 8, waar de P1 (politieboot) de vlootschouw coördineerde. Daar ontstond een soort radio chaos. Leuk om te horen. Toen wij er tussendoor kwamen stelden de heren voor dat wij ons eskader (de pleziervaart) zouden leiden. Ons eskader bestond uit motorschepen van de zeilvereniging Dordrecht en omstreken, (de ZDO), schepen van de Koninklijke Dordtse roei- en zeilvereniging (KDR&ZV), Oude glorie, Klassieke scherpe jachten, skiffs en de Wherry's. Aangezien wij totaal geen contact hadden gehad met deze schepen, spraken we af om achter het eerste eskader (de historische visserij met onder andere de zalmschouwen) aan te varen.

Daar ontstond de eerste verwarring: Voorop zou de Luxe Motor "Reinwater" varen, met daarachter de zalmschouwen. Echter dacht iemand (wie precies is niet duidelijk) dat de zalmschouwen voorop zouden varen. Gelukkig hadden wij ook een draaiboek en sloten aan achter de zalmschouwen. Om 20:00 begon het "blazen". Alles wat door stoom of lucht lawaai kon maken deed dat ook. Dus ook onze ietswat overbemeten scheepstoeter.

Vervolgens... Weer verwarring. Op de marifoon: "Reinwater, hier de P1..." "P1, de Reinwater luistert..." P1: "U kunt opstomen richting Groothoofd." Reinwater: "Ik zie niemand voor mij varen." P1: "Dat klopt... U bent het voorste schip". De Reinwater voer voorop, daar achteraan de zalmschouwen en vervolgens wij en vlak achter ons de DD18. Om ons heen voer van alles wat in ons eskader hoorde, maar niet in het draaiboek gelezen had "Van oud naar nieuw en van hout en staal naar kunststof graag." Bij het Groothoofd stond een hoogwerker, met daar in de "speaker" die over alle schepen (of groepen schepen) wat vertelde. Wat een menigte stond er op de kade! Allemaal toekomstig lid van de VSRP en eigenaar van een ronde- of platbodem. Toch?

Toen we het Groothoofd voorbij waren, staken we door richting de Papendrechtse brug om niet midden op de kruising met de Noord te gaan keren. Aan de Zwijndrechtse wal konden we mooi de rest van de vlootschouw bekijken vanaf het water. Wel spannend, want het beroepsmatig druk bevaren water lag nu vol met allemaal bootjes vol toeschouwers. En de beroepsvaart... Die ging natuurlijk gewoon door. Dan zie je maar mooi weer hoe groot en klein prima samen kan, maar ook wat voor een idioten er rondvaren die geen idee hebben hoe dat allemaal zit (tip: Zorg dat je de schipper ziet, dan is de kans groter dat de schipper jou ook ziet).

Hoewel de naam van het evenement anders doet vermoeden, was er een grote variatie in schepen wat deelnam aan de vlootschouw. Uiteraard voldoende stoomschepen, stoombaggermolen, stoom sleepboten, ex marine stoomvaartuigen en veel meer. Dat werd aangevuld met historische visserij door de Vereniging tot Behoud van de Zalmschouw, historische zeilvrachtvaart zoals een tjalk en een klipperaak. Ook was de historische rivier- en motorvrachtvaart vertegenwoordigd met een luxe motor, een beurtmotor, een steilsteven, een spits, een kempenaar en een Rijnaak. Het lichtschip de Noordhinder was ook van de partij, evenals de stadsgraan elevator uit Rotterdam. Uiteraard kan de hedendaagse vrachtvaart niet ontbreken en waren ook een duwstel, een bilgeboot, een veegboot, Rijkswaterstaat, Havendienst Rotterdam en vele anderen aanwezig in de vlootschouw. Kortom: Er is voor meer dan 100 jaar aan vaartuigen voorbij de toeschouwers gevaren.

De brandweer, de havendienst, de KNRM en het Loodswezen verzorgden nog een demonstratie. Hard varen en veel water uit de spuiten is ongeveer de samenvatting van wat wij vanaf het water (tussen de rondvaartboten door) konden zien.

Het was weer een mooi feestje! Er was voldoende lekkers aan boord, het weer zat mee en de aansluitende aanleg borrel was ook erg gezellig.

 

 

Tweede klusdag

De tweede klusdag. Ik ging buiten aan de slag met afbijt om eerst de overgebleven lak van de mast en giek af te ... bijten :p

Ter bescherming van mijn tere handjes had ik wel mooie beschermende handschoenen aan. Zo kon ik naar hartelust en royaal afbijt op het hout smeren ;)

Die dag is Arno ons nog komen helpen en zijn precisie werd erg gewaardeerd! Hij mag vaker langskomen.

Ferry heeft de motor vrij gemaakt (schot eruit geschroefd).

Verassing: Scheur in het blok, vorstschade. Dat was een flinke tegenvaller, dat hebben we dus niet goed genoeg bekeken. (hadden we dat schot er maar eerder er uit gehaald...)

Met de verkoper zijn we gelukkig financieel tot een oplossing gekomen. Voor hen was het ook een verassing. Ondertussen hebben we een mooi gereviceerd blok gevonden voor een mooie prijs, wat er ook wat frisser uit ziet. Het huidige blok kan als orgaan donor in de schuur gaan wonen. Gelukkig hebben we tussen alle spullen zijn donorcodicil gevonden.

 

Woensdag nog meer lassen en slijpen

De 10e klusdag. Vandaag stond in het teken van nog meer lassen en slijpen. De dag begon wat regenachtig, dus hebben we eerst nog wat boodschappen gedaan bij de "doet het zelf zaak", en hebben we alvast de tules in de watertank gemaakt om hem verder aan te kunnen sluiten.

Toen het droog werd, heeft Ellen wat orde op zaken gesteld waar het gaat om opruimen, en ik ben begonnen met de rotte plek uit het dek te slijpen. Daarna hebben we verzonnen hoe we er een nieuwe plaat op moesten lassen zonder de betimmering vlam te laten vatten. Een centimeter of 5 van de plaat overlapte het houten (met piepschuim geisoleerde) plafond van de kajuit. De isolatie begon al een beetje te smeulen tijdens het slijpen... Hier dus, net als bij de mastkoker, zo veel mogelijk piepschuim weg gestoken, vervangen voor natte lappen en het hout zo nat mogelijk gemaakt, en Ellen als brandwacht naar binnen. Redelijk vlot was alles gelast, en hebben we geen brand gehad. Nu moest de ankerlier weer op deze plaat gemaakt worden. Ook dat is zonder brand gelukt. Al snel kon ik beginnen met het vlak slijpen van de las, en van het stukje voorbord wat ik gisteren gerepareerd had. Daarna moest het dek eens grondig geveegd worden, omdat het daar een grote bende was van laspeuken en andere staal troep. Ellen heeft ondertussen de 5e laklaag op de mast gesmeerd.